Blog

Cognitief kleurenblind: ik weet niet of dat bestaat, maar hoe dan ook: ík was het. Het zit zo. Ik groeide op in een gezin met een hoog cerebraal gehalte. Mijn ouders waren allebei heel slim in hun vak waarvan ze ook veel hielden. In alle drukte – vanuit een soort aandoenlijke naïviteit – zagen ze over het hoofd dat kinderen nog geen grote mensen zijn, en dat kinderen moeten leren wat grote mensen al weten. Zodoende gebeurde het dat ik basale gegevens van het leven eenvoudigweg niet leerde kennen. De namen van kleuren bijvoorbeeld. Een kringgesprek op de lagere school ging daarover. Een leerling wees iets aan, en een andere leerling moest dan zeggen welke kleur dat was. Op een gegeven moment was ik aan de beurt.

Ik had een probleem: ik kende de woorden wel, ik wist dat ze kleuren aanduiden, maar hoe die kleur er zelf uitzag: geen idee. Dus zei ik maar wat, wat vanzelfsprekend tot een hilarische reactie leidde. Ik concludeerde: dit is blijkbaar iets dat iedereen weet, maar ik niet. Wellicht ben ik gewoon niet slim genoeg. Zodoende bleef de wereld van kleuren voor mij lange tijd hogere metafysica waaraan ik me niet meer waagde.

Het eerste haarscheurtje ontstond toen ik las dat bij een verbouwing van het Concertgebouw tientallen tinten wit zouden zijn aangebracht. Ik wist niet wat ik las, zoveel kleuren wit?!, daar kon ik me nou niks bij voorstellen. De eerstvolgende keer in het gebouw heb ik er extra op gelet, en inderdaad: het klopt dat er zoveel verschillende tinten wit bestaan! De schellen vielen van mijn ogen. Wat was dat eigenlijk mooi en sfeervol!

De uiteindelijke doorbraak bracht hardlopen me. Hardlopenderwijs leer je dat de seizoenen verschillend ruiken. De lentelucht fris en vol leven, de zomerse lucht loom en koesterend, in de herfst de geuren van de afgevallen bladeren en in de winter een fris tintelende koude lucht. Dan zie je dat de jaargetijden een verschillende lichtval hadden. Gaandeweg viel me wel op dat er inderdaad zoiets bestaat als verschillende tinten groen. Tot ik ‘s het Vondelpark in Amsterdam binnen fietste terwijl de zon onderging, op het moment dat de zomer plaats maakte voor de herfst: het zonlicht streek gouden licht over de bomen in het park, en de bomen deels met een frisheid op leeftijd, deels met een al vermoeid groen van de nazomer, deels met herfstkleuren, lieten hun ongekende kleurenverscheidenheid zien. Het is tóen dat de natuur me definitief bij de hand nam en me alsnog onderwees hoe mooi de wereld is waarin we leven.  

1. Bronvermelding foto Concertgebouw: http://merk-x.nl/openbare-gebouwen/het-concertgebouw-amsterdam/ 
2. Bronvermelding foto Vondelpark: https://media.cntraveler.com/photos/5b05c244d3264d71fffd2cad/16:9/w_1280%2Cc_limit/Vondelpark_GettyImages-512285327.jpg

© Bas Baanders

Je kunt (een deel van) deze tekst citeren, ik stel het op prijs als je dan wel de bron vermeldt.